MOPS w Płońsku – nasza droga z Calem

Jesteśmy świadkami licznych przemian społeczno-gospodarczych. Obok niewątpliwie pozytywnych przyniosły one także wiele negatywnych skutków. Podstawowym problemem stało się bezrobocie, które z kolei uwypukliło inne równie w tej chwili istotne problemy, a mianowicie niepełnosprawność, uzależnienia, bezdomność.

Bardzo wiele osób i rodzin nie potrafi odnaleźć się w nowej rzeczywistości i radzić sobie samodzielnie. Niejednokrotnie czują się pozostawionym samym sobie i bezsilni.

I tu właśnie jest miejsce dla pracownika socjalnego, który nie może pozostawać biernym obserwatorem zjawisk społecznych, lecz powinien stać się przewodnikiem wszystkich błądzących i poszukujących. Jego podstawowym zadaniem winno być rozwiązywanie złożonych problemów społecznych, poprzez wykorzystywanie własnego profesjonalizmu, współpracę na wielu polach z innymi profesjonalistami, a także sił tkwiących w społeczności lokalnej.

Współczesny pracownik socjalny to animator środowiska lokalnego, siejący zdrowy niepokój, mobilizujący do zastanowienia, propagujący działania samopomocowe.

Udział przedstawicieli Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płońsku w programie „Ośrodek Pomocy Społecznej jako Centrum Aktywności Lokalnej”, którego koordynatorem na Mazowszu było Stowarzyszenie Biuro Obsługi Inicjatyw Społecznych BORIS w Warszawie , pozwolił pogłębić wiedzę na temat fachowego pomagania. Zdobyć umiejętności w zakresie opracowania rzetelnej diagnozy społecznej, tworzenia lokalnych koalicji, współpracy z wolontariuszami, organizacjami społecznymi, a wszystko po to aby stworzyć zorganizowaną i prężnie działającą społeczność lokalną.

Poznanie i zrozumienie założeń CAL – metody organizowania i aktywizowania środowiska lokalnego wywarło wielki wpływ na postawy uczestniczących w projekcie w latach 2005-2006, a to z kolei spowodowało znaczne, pozytywne zmiany w pracy całego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

ROZPOZNANIE ŚRODOWISKA

Umiejętności zdobyte podczas cyklu szkoleniowego w ramach programu „Ośrodek Pomocy Społecznej jako Centrum Aktywności Lokalnej” na temat rozpoznawania środowiska lokalnego pozwoliły nam opracować mapę zasobów i potrzeb części osiedla położonego w najbliższym sąsiedztwie MOPS. Do prac związanych ze sporządzaniem wymienionej mapy zasobów i potrzeb zaangażowany został cały zespół Ośrodka, głównie do przeprowadzania ankiet.

Niewątpliwym sukcesem jest zrealizowanie niektórych potrzeb mieszkańców osiedla t.j. zainstalowanie ławek, koszy do śmieci oraz położenie fragmentu chodnika umożliwiającego komunikację. Było to możliwe także dzięki zaangażowanej postawie radnego miejskiego będącego pracownikiem socjalnym tutejszego Ośrodka.

WOLONTARIAT

Do tej pory Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Płońsku współpracował z Centrum Wolontariatu działającym przy MCK w Płońsku. Działalność wolontariuszy miała charakter akcyjny, a wolontariuszami była głównie młodzież ze szkół średnich.

• udział młodzieży w ramach wolontariatu w organizowaniu Wigilii dla osób samotnych oraz Choinki Noworocznej dla dzieci z rodzin najuboższych;
• udział młodzieży wolontariackiej w organizowaniu Spotkania andrzejkowego i „Dnia Kobiet” w Domu Dziennego Pobytu;
• pomoc przy zbieraniu artykułów spożywczych w ramach akcji „Słodki Koszyk”;
• działania podejmowane od maja 2006 w trzech środowiskach z dziećmi autystycznymi (spacery, basen, praca i zabawy na komputerze, muzykowanie, gra w piłkę)

Plan na najbliższy rok: Utworzenie Klubu Wolontariusza w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Płońsku.

DZIAŁANIA SAMOPOMOCOWE

Pierwszą grupą samopomocową jaka powstała przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej to „grupa samopomocowa kobiet z problemami zdrowotnymi”.

Ogromne zaangażowanie w zainicjowanie spotkań tej grupy wykazał pracownik socjalny Ośrodka, który to odbył szkolenie w ramach programu „Pomóżmy sobie i innym” realizowanego przez Stowarzyszenie „BORIS” w Warszawie.

Raz w tygodniu w ustalonych godzinach 7 kobiet spotykało się w Ośrodku. Umożliwienie spotkań tym kobietom pozwoliło na wymianę doświadczeń i wzajemne wsparcie. Wspólny problem, wzajemne wsparcie oraz możliwość wymiany doświadczeń życiowych, niezwykle zbliżyła te kobiety, a także w dwóch przypadkach spowodowała ich aktywizację i powrót do pracy.

Od ponad roku w świetlicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznejw Płońsku znalazła miejsce spotkań kolejna grupa samopomocowa- seniorzy. Grupa jest wyjątkowo liczna ( około 30 osób). Oprócz spotkań o charakterze towarzyskim, seniorzy tworzą poezję, śpiewają samodzielnie napisane piosenki. Często też spotkania mają charakter edukacyjny, ponieważ zapraszani są na nie lekarze, strażacy, policjanci.

Proces tworzenia samopomocowych trwa. W planach mamy utworzenie nowej grupy dla rodziców dzieci ze schorzeniami psychicznymi – autyzm, całościowe zaburzenia rozwoju. Aktualnie Ośrodek posiada kontakt z pięcioma rodzicami, w których sprawowane są specjalistyczne usługi opiekuńcze dla dzieci z wymienionymi schorzeniami. Systematycznie też zgłaszane są nowe potrzeby w tym zakresie.

Powstanie tego rodzaju grupy samopomocowej pozwoliłoby podjąć działania w kierunku utworzenia grup integracyjnych w przedszkolach, miejsc specjalistycznej terapii.

INFORMACJA OBYWATELSKA

Wychodząc naprzeciw kształtowaniu nowego rodzaju kontaktów z mieszkańcami miasta, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nawiązał współpracę z Punktem Informacji Obywatelskiej działającym przy MCK. Raz w tygodniu doświadczeni pracownicy socjalni informowali mieszkańców o podejmowanych lokalnych działaniach w zakresie pomocy społecznej, jak również pomagali odnaleźć się ludziom zagubionym w ciągle zmieniającej się rzeczywistości.

W ramach łagodzenia skutków bezrobocia pracownicy socjalni MOPS podejmują liczne działania mające na celu pozyskiwanie ofert pracy poprze kontakt z tzw „Sklepem Pracy”, Powiatowym Urzędem Pracy, jak również z okolicznymi rolnikami (praca dorywcza) oraz pośrednikami.

Jeszcze w tym roku planujemy utworzenie przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej Klubu Integracji Społecznej.

ROZWÓJ PARNERSTWA

Większość przedsięwzięć, które są realizowane na co dzień wymaga dobrej pracy zespołowej i znajdowania wspólnych płaszczyzn porozumienia. Wówczas dopiero możemy mówić o partnerstwie. Jest ono niezwykle pożądane w przypadku działań na rzecz lokalnych społeczności. Aby działać profesjonalnie na rzecz poszczególnych grup i osób, należy działać w sposób przemyślany i planowy. Pracownicy socjalni Ośrodka często sami są inicjatorami grup odpowiednich dla rozwiązania problemów swoich klientów, albo uczestniczą w pracach takich grup.

Od dwóch lat jeden z pracowników socjalnych uczestniczy w pracach Zespołu Integracyjnego powołanego przez Stowarzyszenie dla Ofiar Przemocy w rodzinie.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej od trzech lat systematycznie poszerza krąg partnerów do pracy na rzecz swoich klientów w postaci władz samorządowych, organizacji pozarządowych, lokalnych instytucji oraz parafii.

Nowatorskie akcje podejmowane przez MOPS

Bank Chleba

Akcja zainicjowana w 2004 roku, kontynuowana z dobrym skutkiem w okresach jesienno-zimowych.

Polega ona na rozdawaniu osobom najuboższym pieczywa z tzw. „zwrotów” ze sklepów. Działania Ośrodka w tym zakresie zostały uzgodnione z miejskimi i okolicznymi piekarniami, które w większości chętnie się zgodziły na przekazywanie chleba. Zdarzało się, że do wspomnianych zwrotów dołączane było także świeże pieczywo oraz dla dzieci pieczywo słodkie w postaci drożdżówek czy pączków.

Cała akcja rozpropagowana została w środowisku poprzez informacje w prasie lokalnej, na tablicach informacyjnych przy kościołach, w Urzędzie Miejskim, w Punkcie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz w samym Ośrodku. Pracownicy socjalni zaangażowani są w zbieranie informacji dotyczących zapotrzebowania na tę formę pomocy w mieście.

I tak około 50 bochenków chleba dziennie było wydawanych w siedzibie MOPS osobom samotnym, niepełnosprawnym, rodzinom wielodzietnym. Z uwagi na olbrzymie zapotrzebowanie w ostatnim roku akcja została przedłużona o kilka tygodni.

Akcja „Słodki Koszyk”

Pomysł zrodził się w 2004 roku na jednym ze spotkań CAL w Miejskim Centrum, Kultury w Płońsku. Otóż zauważone zostało, że głownie zwracamy uwagę na osoby potrzebujące pomocy, a są przecież także tacy ludzie, którzy chcą się podzielić tym co posiadają, z drugim człowiekiem.

Aby umożliwić wszystkim ludziom dobrej woli bezinteresowną anonimową pomoc ludziom potrzebującym rozpoczęto akcję „Słodki Koszyk – podziel się teraz” .

W tym celu nawiązano kontakt z dużymi wielobranżowymi sklepami (aktualnie pozostały cztery), gdzie ustawione zostały specjalne oznakowane kosze. Klienci mogą do nich wkładać artykuły spożywcze i przemysłowe. Raz w miesiącu zebrane towary trafiają do Ośrodka Pomocy, gdzie są ewidencjonowane, a następnie trafiają do najuboższych rodzin i osób. Tego rodzaju dodatkowa pomoc trafia do około 10 rodzin miesięcznie.

Akcja trwa nieprzerwanie już trzeci rok. Największą ofiarność klientów obserwuje się w okolicach dużych świąt.

W najbliższym czasie MOPS planuje nawiązanie kontaktu także z cukierniami na terenie miasta, jak również hurtowniami, w celu wzbogacenia i zwiększenia pomocy w naturze dla podopiecznych.

WYDARZENIA INTEGRACYJNE

• Dzień dziecka z udziałem dzieci niepełnosprawnych;
• Rajd rowerowy dla krwiodawców;
• Wigilia dla osób samotnych i bezdomnych (około 40 osób);
• Choinka Noworoczna dla dzieci ( 300 dzieci);
• Grzybobranie dla pensjonariuszy Dziennego Domu Pomocy Seniorów (20 osób);
• Pikniki integracyjne – osoby niepełnosprawne, diabetycy, renciści i emeryci.

DOM DZIENNEGO POBYTU

W 2003 roku został powołany w strukturach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płońsku- Dom dziennego Pobytu.

Jest to zupełnie nowa oferta pomocowa skierowana do osób starszych lub niepełnosprawnych zamieszkujących na terenie miasta

Stałych bywalców Domu Dziennego Pobytu jest 7. Na co dzień mają do dyspozycji świetlicę wyposażoną w sprzęt RTV, zaplecze kuchenne oraz łazienkę z brodzikiem i pralnię.

W ramach terapii zajęciowej wykonują liczne prace, które zdobią Ośrodek, jak również stanowią pamiątki dla gości odwiedzających Dom Dziennego Pobytu.

PROBLEMY I TRUDNOŚCI W REALIZACJI DZIAŁAŃ.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej realizując działania calowskie nie napotykał na trudności, które uniemożliwiałyby generalnie ich realizację. Zdarzało się, że wprowadzanie pewnych nowych rozwiązań powodowało zdziwienie lub bierność zespołu, ale wynikało to raczej z pewnego niezrozumienia problemu niż wrogości. Pojawianie się pierwszych sukcesów przełamywało tę barierę.

Jeśli natomiast odnotowaliśmy jakieś przeszkody w realizacji zadań w otoczeniu zewnętrznym to wynikały one bardziej z antagonizmów politycznych pomiędzy podmiotami, z którymi przychodziło nam współpracować. Mimo, że Ośrodek starał się być neutralny to jednak czasami współpraca była uciążliwą.

Pewne trudności w realizacji działań dotyczących pomocy niematerialnej wynikają ze stosowania przepisów prawa. Tak jest np. z nowatorską akcją „Bank Chleba”, która naszym zdaniem jest bardzo potrzebna w środowisku. I tak piekarze przekazują chleb najuboższym, czyli czynią dobro, a z drugiej strony łamią przepis, który nakazuje wszelkie nadwyżki pieczywa zniszczyć lub zapłacić podatek od darowizny.

WIZERUNEK MOPS W ŚRODOWISKU LOKALNYM.

Przez wiele lat pomoc społeczna i pracownicy socjalni byli przedstawiani przez pryzmat świadczeń materialnych. Władze i media podkreślały, że podstawowym zadaniem ośrodków pomocy społecznych jest przyznawanie różnego rodzaju świadczeń, głownie o charakterze materialnym.

Dopiero nowa ustawy o pomocy społecznej z 2004 roku w istotny sposób ogranicza katalog świadczeń materialnych, kładąc nacisk na rozwijanie nowych form pomocy i samopomocy. Zwraca uwagę na działania nakierowane na poprawę funkcjonowania osóbi rodzin w ich środowisku społecznym i prowadzone w tym celu wzmocnienia ich aktywności i samodzielności życiowej. Podkreśla rolę społeczności lokalnych w zapewnianiu współpracy i koordynacji działań instytucji i organizacji dla zaspokojenia potrzeb jej członków.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Płońsku podejmuje liczne działania mające na celu zmianę stereotypu pomocy społecznej- służącej rozdawnictwu pieniędzy.

W miarę potrzeb uczestniczymy w stałych Komisjach i Sesjach rady Miejskiej. Systematycznie, co miesiąc składane są pisemne informacje z działalności międzysesyjnej. Wszelkie działania, głownie innowacyjne w sferze pomocy społecznej szczegółowo opisywane są w rocznych informacjach o działalności Ośrodka.

W kontaktach z przedstawicielami instytucji i organizacji staramy się prezentować zawsze postawę otwartości i gotowości do współpracy.

Najciekawsze inicjatywy oraz relacje z imprez integracyjnych są prezentowane w Biuletynie Informacyjnym Urzędu Miejskiego i Rady Miejskiej, przekazach telewizji TV 5 oraz prasie lokalnej. Prowadzimy kronikę działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płońsku.

Staramy się wzbogacać ofertę pomocy niematerialnej poprzez zdobywanie nowych umiejętności i doświadczeń w szkoleniach i spotkaniach z profesjonalistami z dziedziny pomocy społecznej. Z tego właśnie powodu, chcąc poprawić wizerunek Ośrodka w mieście przystąpiliśmy w 2005 roku do cyklu szkoleniowego w ramach programu „Ośrodek Pomocy Społecznej jako centrum Aktywności Lokalnej”.

Wydaje się, że stopniowo udaje nam się zmieniać wizerunek MOPS w środowisku lokalnym i pozyskiwać sojuszników o czym może świadczyć fakt, że w ostatnich latach Ośrodek otrzymał wyrazy uznania w postaci dyplomów zarówno od Burmistrza miasta, jak też od organizacji społecznych za zaangażowanie w służbę społeczną dla mieszkańców Płońska, na rzecz dzieci i ludzi starszych.

Nigdy wcześniej działalność Ośrodka nie była na tyle postrzegana w mieście.

LISTA OSÓB BIORĄCYCH UDZIAŁ W CAŁYM CYKLU PROJEKTU ORAZ W SZKOLENIU „CAL W PIGUŁCE”

• Maria Zembrzuska
• Mirosława Grzelak
• Danuta Kozarzewska
• Joanna Szymborska
• Agnieszka Goncerz

OSOBISTE REFLEKSJE OSÓB UCZESTNICZĄCYCH W PROGRAMIE EDUKACYJNYM „OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ JAKO CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ”

Maria Zembrzuska

Osoby zajmujące się na co dzień pomaganiem, zaangażowane w jakąkolwiek społeczną aktywność nie mogą przestać się uczyć. Aby to co robią można było nazwać profesjonalizmem muszą systematycznie poszerzać i uzupełniać swoją wiedzę.

Cykl szkoleniowy w ramach programu „Ośrodek Pomocy Społecznej jako Centrum Aktywności Lokalnej” to dla nas praktyków doskonała skarbnica wiedzy zarówno czysto teoretycznej jak też praktycznej. Doskonale przygotowana część merytoryczna szkolenia jak też praktyczna prowadzona metodą warsztatową pozwoliła uświadomić sobie, że współczesny pracownik pomocy społecznej to animator, koordynator, reformator, a nie urzędnik zajmujący się wyłącznie przyznawaniem zasiłków. Sprawą nie do przecenienia jest wymiana doświadczeń uczestników spotkań na temat innowacyjnych rozwiązań i ciekawych działań w innych środowiskach.

Mirosława Grzelak

Udział w CAL dał mi wiele pomocnych wskazówek do pracy, którą wykonuję od wielu lat na rzecz osób potrzebujących pomocy.

Kontakt ze wspaniałymi ludźmi z „branży”, jakich spotkałam na CAL-u wzmocnił mnie i utwierdził w przekonaniu, że warto pracować na rzecz innych.

Dzięki CAL-owi poznałam nowe metody pracy, mające na celu aktywizowanie społeczności lokalne.

Danuta Kozarzewska

Udział w szkoleniu CAL bardzo mi pomógł w dalszej pracy. Zdobyte wiadomości pozwoliły usystematyzować posiadaną wiedzę i umiejętności.

Dzięki szkoleniu uświadomiłam sobie i zrozumiałam, że nie tylko pracaz rodziną w celu rozwiązywania problemów jest ważna, ale duże znaczeni4e ma praca ze środowiskiem lokalnym. Dowiedziałam się jakie są cele i metody organizowania środowiska.

Podczas warsztatów najbardziej podobała mi się praca w zespołach. Przekonałam się, że prawdą jest stwierdzenie „co dwie głowy to nie jedna”, a przy pomocy techniki „burzą mózgów” można stworzyć fajne pomysły, co daje większe możliwości rozwiązywania problemów pojedynczych osób, rodzin i grup.

Joanna Szymborska

Szkolenia w ramach projektu CAL były profesjonalnie przygotowane. Ogromnym plusem były osoby prowadzące wykłady, które cechowała nie tylko wiedza teoretyczna, ale również i praktyczna. Obok wykładów dużo czasu poświęcono na dyskusję, warsztaty, studia przypadków, a także odpowiedzi na pytania zadawane przez uczestników.

Na podstawie doświadczeń zebranych podczas spotkań z realizatorami projektu CAL, uczestnikami oraz informacji przekazywanych przez koordynatorów powstały nowe możliwości jak aktywnie włączać społeczność lokalną do działania (wyjścia na zewnątrz). Typ szkolenia, ich forma i treść były dopasowane do aktualnych potrzeb środowisk lokalnych. Tematyka szkoleń została poszerzona o warsztaty, które były pomocne w nauce zasad budowania koalicji lokalnych na rzecz społeczeństwa. Podczas szkolenia poznałam zasady definiowania potrzeb grup docelowych projektu, planowania działań zgodnie z potrzebami, wytyczenie celów i efektów własnej pracy. Szkolenie wzbogaciło moją wiedzę między innymi na takie tematy jak: rozwiązywanie umiejętności poprawnego porozumiewania się, budowania lokalnego partnerstwa, wzmocnienie motywacji własnej oraz elastyczności w podejmowaniu wielu działań na rzecz społeczności lokalnej.

Dzięki szkoleniu inaczej spojrzałam na różne aspekty swojej pracy. Wiedza jaką uzyskałam jest mi pomocna w mojej pracy zawodowej.

Agnieszka Goncerz

W listopadzie 2005 roku byłam uczestnikiem 3 dniowego szkolenia „CAL w Pigułce”. Szkolenie to wywarło na mnie pozytywne wrażenie . Pierwszy raz zetknęłam się z warsztatową formą prowadzenia szkolenia. Brałam chętnie udział w różnego rodzaju zadaniach, które powierzał nam wykładowca. Nadmieniam, że wykładowcy byli świetnie przygotowani do przekazywania nam wiedzy, którą posiadali. Na szkoleniu dowiedziałam się co to jest CAL, jak powstał, jak działa, jak stworzyć CAL w naszym środowisku. Ważna rolę w działaniach CAL-owskich i nie tylko odgrywała motywacja i metoda działania. Uczestnicy szkolenia bardzo chętnie współpracowali ze sobą, tworząc nowatorskie pomysły do różnego rodzaju działań. Po każdym dniu szkolenia wysuwaliśmy wnioski. Dowiedziałam się również jak lepiej organizować swoją pracę, jak rozwiązywać problemy, które powstają podczas realizacji działań, jak scalać współpracowników, jak ich motywować do działań. Podczas szkolenia mówiono także jak działać w oparciu o programy i projekty, promować i wdrażać pracę zespołową, jak tworzyć w środowisku koalicję na rzecz pracy w środowisku lokalnym

Wspólnie z uczestnikami szkolenia zastanawialiśmy się czym jest wspólnota lokalna w XXI wieku, czy to że mieszkamy w jakimś miejscu tworzymy właśnie wspólnotę, czy możemy poprzez działanie w środowisku lokalnym być współtwórcami otaczającej nas rzeczywistości. Podczas szkolenia uczestnicy wymieniali się doświadczeniami, które były pomocne na pewno dla każdego z nas. Bardzo szybko nawiązałam znajomości między uczestnikami szkolenia. Szybko się zintegrowaliśmy. Po szkoleniu wróciłam pełna zapału do działania, z nowymi doświadczeniami i z nowymi znajomościami.